Calcium

Niet overal in de wereld wordt de dezelfde hoeveelheid ADH voor calcium geadviseerd.

De adviezen van de WHO liggen beduidend lager; zo wordt voor volwassenen een dagelijkse inname van 400/500 mg geadviseerd en voor zwangere vrouwen 1000/1200 mg.

In Europa bestaan naast verschillende adviezen voor de ADH ook verschillen in de consumptie van calcium. In Nederland en Finland wordt de meeste calcium geconsumeerd. In Finland wordt gemiddeld 1200 mg calcium per dag geconsumeerd. Nederlandse meisjes consumeren tussen de 704 en 1462 mg calcium per dag. Gemiddeld gezien is de calcium inname in Nederland hoog.

De reden voor de hoge calcium inname in Nederland is voornamelijk de preventie van osteoporose. Het Voedingscentrum geeft aan dat bij een dieet zonder koemelk de kans op osteoporose groot is. Daarbij wordt ook genoemd dat bij kinderen rachitis kan optreden wanneer de voeding van het kind minder dan 125 mg calcium per dag bedraagt.

Hierbij wordt niet genoemd dat calcium ook in andere producten dan melkproducten aanwezig is. Uit verschillende onderzoeken naar osteoporose is gebleken dat een hoge calcium inname uit melk niet resulteert in een afname van osteoporose. In 1996 werd in de Journal of Bone and Mineral Research een Brits onderzoek gepubliceerd over de botdichtheid van moeders in Engeland en Gambia.

De Afrikaanse moeders waarvan hun dieet 350-400 mg bevatte hadden een vergelijkbare botmassa als Engelse moeders die een veel hogere dagelijkse calcium inname hadden. Daarnaast kregen de Afrikaanse moeders meer kinderen, deze kinderen gaven ze gemiddeld twee jaar borstvoeding. Hun calcium behoefte was daarmee hoger dan bij de Engelse vrouwen die gemiddeld twee kinderen kregen die ze kort of geen borstvoeding gaven.

De zwangere en zogende Gambiaanse vrouwen consumeerden vrijwel alleen plantaardige calciumbronnen. Uit eerder onderzoek was gebleken dat er weinig osteoporose heup en gewrichtfracturen voorkwamen bij Gambiaanse vrouwen.

In Afrika is natuurlijk veel zon waardoor de vitamine D status hoger is. Dit is niet de enige reden voor de sterke botten bij de Gambiaanse vrouwen. Melk drinken doet de botten geen goed.

Uit langlopend onderzoek bij westerse vrouwen blijkt dat een hoge zuivel inname de kans op osteoporose niet verkleint. Het consumeren van twee of meer glazen melk per dag blijkt het risico op botfracturen zelfs te verhogen ten opzichte van de vrouwen die maar één of geen glas melk dronken.

Het is niet bewezen dat een hoge calcium inname beschermt tegen osteoporose. In landen waar men minder melk gebruikt in de voeding komt osteoporose minder voor. Uit onderzoek naar de effecten van melk drinken blijkt dat een inname van 400mg calcium per dag genoeg is.

Ook het slikken van calcium supplementen geeft geen bescherming tegen osteoporose. Wel kan het slikken van hoge dosis calcium gevaarlijk zijn.

Calciumsupletie gaat gepaard met een verhoogd risico op een hartinfarct. Uit gerandomiseerd placebo-gecontroleerd onderzoek blijkt dat er zelfs 30% meer kans op cardiovasculaire aandoeningen is bij calcium suppletie.

De calcium suppletie was hierbij wel zonder magnesium en vitamine D. In 1990 ontdekten C.M. Weaver en R.P. Heaney dat het lichaam calcium uit melk minder efficiënt absorbeert dan calcium uit dezelfde hoeveelheid boerenkool.

Behalve boerenkool wezen zij ook op andere vezelrijke (donker)groene groente zoals: broccoli, Chinese kool en donkergroene bladgroente. De opname van calcium uit groente die tevens een hoog gehalte aan oxaalzuur hebben zoals: spinazie, bonen, rabarber, bieten en peterselie, verloopt minder gunstig. Ook is de opname van calcium uit producten met een hoog fytinezuur zoals: soja, tarwe en noten, minder gunstig.

Een dieet hoog in dierlijk eiwit zorgt voor uitscheiding van calcium met de urine.

Vermindering van de inname van dierlijk eiwit in het dieet verminderd ook de calcium uitscheiding. Plantaardige eiwitbronnen bevatten minder zwavelhoudende aminozuren waardoor verzuring minder snel optreedt.

De verhouding tussen calcium, magnesium en fosfor is van belang voor de opname en inbouw. Een onevenwichtige verhouding tussen calcium en fosfor zal de calcium uitscheiding bevorderen. Wanneer de verhouding tussen calcium en fosfor ongeveer gelijk is of wanneer calciumgehalte hoger is wordt er minder calcium uitgescheiden. Dierlijke producten bevatten een hoger fosforgehalte.

Eiwitten zijn belangrijk voor de botopbouw. Het is dus niet goed om alle (dierlijke) eiwitten uit het dieet weg te laten. Maar veel belangrijker is om de inname van groente en fruit te verhogen. Groente, fruit en noten werken gunstig op de zuurbalans en verhogen de PH wat de uitscheiding van calcium tegen gaat.

Overige vitaminen in melk

Rauwe melk bevat relatief hoge hoeveelheden B12, B6, B2, vitamine C en glutathion.

Ook bevat verse rauwe melk immunoglobulinen, in kleine hoeveelheden lactoferrine, transferrine en vitamine A en D. Deze vitaminen gaan voor een groot deel verloren bij de pasteurisatie van melk.

De melk die wij in de supermarkt kopen is uitsluitend gepasteuriseerd of gesteriliseerd.

Door dit proces verandert de structuur van de eiwitten dit wordt ook wel denaturatie genoemd.